Leesvaardigheid in het onderwijs: Wat zegt De Staat van het Onderwijs 2026?
De Onderwijsinspectie signaleert in haar jaarlijkse rapport een zorgwekkende trend die directe gevolgen heeft voor alle leerlingen, ook voor kinderen met dyslexie. Hieronder de belangrijkste inzichten.
1. Basisvaardigheden staan onder druk
De Inspectie spreekt van aanhoudende zorgen over basisvaardigheden, waaronder taal en lezen. De kwaliteit van het onderwijs staat onder druk en verbetering van deze vaardigheden heeft blijvende prioriteit. Op 85% van de scholen in het primair onderwijs is de onderwijskwaliteit voldoende, maar het onderwijs in basisvaardigheden vraagt blijvende aandacht.
2. Leesvaardigheid is cruciaal voor schoolsucces
Leesvaardigheid is de sleutel tot leren in alle vakken. Lezen is geen vak op zichzelf, maar een voorwaarde voor al het andere leren. Leerlingen die moeite hebben met lezen ondervinden daar gedurende hun hele schoolloopbaan hinder van.
3. Taal moet vakoverstijgend worden aangepakt
De nieuwe kerndoelen leggen nadrukkelijk de verbinding tussen Nederlands en andere vakken. Lezen moet niet alleen in taallessen aan bod komen, maar in alle vakken worden geïntegreerd. De nieuwe kerndoelen bieden daarvoor concrete kansen.
4. Grote verschillen tussen leerlingen en scholen
Er zijn aanzienlijke verschillen in prestaties tussen scholen en regio's, mede bepaald door sociaal-economische factoren. Dit werkt direct door in de leesontwikkeling en de kansen van leerlingen. Niet alle leerlingen krijgen dezelfde kansen om goed te leren lezen.
5. Wat helpt volgens de Inspectie?
Structureel werken aan leesvaardigheid, bijvoorbeeld door dagelijks lezen
Betere kwaliteitszorg en sturing op onderwijsresultaten
Meer aandacht voor didactiek en differentiatie, afgestemd op niveauverschillen
Een gezamenlijke leercultuur op school die basisvaardigheden versterkt
Wat betekent dit voor kinderen met dyslexie?
De bevindingen uit het rapport raken kinderen met dyslexie extra hard. Lezen kost hen al meer energie dan andere leerlingen. Als de aandacht voor basisvaardigheden tekortschiet en begeleiding onvoldoende is, lopen zij het grootste risico op achterstanden.
Vroeg signaleren en gerichte begeleiding zijn daarom onmisbaar. Kinderen met dyslexie hebben naast goed taalonderwijs ook een persoonlijk behandeltraject nodig, met wekelijkse sessies op school, een handelingsplan op maat en nauwe samenwerking tussen behandelaar, leerkracht en ouders.